Ο πόλεμος μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν δεν περιορίζεται πλέον στην Ουάσινγκτον και την Τεχεράνη.
Πίσω από τις επιθέσεις, τις κυρώσεις και τις απειλές κρύβεται μια πολύ ευρύτερη αντιπαράθεση: αυτή μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Κίνας για τον έλεγχο των σημαντικότερων παγκόσμιων οικονομικών και στρατηγικών ισορροπιών. Το Πεκίνο δεν εκτοξεύει ούτε έναν πύραυλο παράλληλα με το Ιράν. Δεν χρειάζεται να το κάνει. Συνεχίζοντας να εμπορεύεται με την Τεχεράνη, να απορροφά το πετρέλαιό της και να διατηρεί ανοιχτά ορισμένα οικονομικά κανάλια που η Ουάσινγκτον επιδιώκει να καταπνίξει, η Κίνα δοκιμάζει άμεσα ένα από τα αγαπημένα όπλα της Αμερικής: την οικονομική απομόνωση.Το Πεκίνο δεν είναι στρατιωτικός σύμμαχος της Τεχεράνης και θα ήταν λάθος να το παρουσιάσουμε ως τέτοιο. Ωστόσο, η Κίνα παραμένει η κύρια αγορά για το ιρανικό πετρέλαιο και τα ανεξάρτητα διυλιστήρια της παίζουν κρίσιμο ρόλο σε αυτές τις εισαγωγές. Η Ουάσινγκτον έχει αυξήσει τις κυρώσεις κατά κινεζικών εταιρειών, εμπόρων και δικτύων logistics που εμπλέκονται σε αυτό το εμπόριο. Ταυτόχρονα, προμηθευτές και δίκτυα με έδρα την Κίνα έχουν κατηγορηθεί ότι στέλνουν ηλεκτρονικά εξαρτήματα και εξοπλισμό διπλής χρήσης στο Ιράν που θα μπορούσαν να ενισχύσουν τις στρατιωτικές του δυνατότητες. Κάθε φορά, το ίδιο πρόβλημα προκύπτει για τις Ηνωμένες Πολιτείες: η επιβολή κυρώσεων στο Ιράν είναι ένα πράγμα· η εξουδετέρωση των οικονομικών καναλιών που το συνδέουν με τη δεύτερη μεγαλύτερη δύναμη στον κόσμο είναι κάτι εντελώς διαφορετικό.
Οι κυρώσεις των ΗΠΑ πλήττουν το Κινεζικό Τείχος
Επί δεκαετίες, η Ουάσινγκτον βασιζόταν σε μια καλολαδωμένη μηχανή: αποκόπτοντας τους αντιπάλους της από το δολάριο, τη διεθνή χρηματοδότηση, τις ευαίσθητες τεχνολογίες και τις παγκόσμιες αγορές. Όσο η παγκόσμια οικονομία περιστρέφεται γύρω από τις δυτικές χρηματοπιστωτικές υποδομές, αυτό το όπλο λειτουργεί. Αλλά όταν αντιμετωπίζει την Κίνα, αυτή η στρατηγική συναντά έναν αντίπαλο εντελώς διαφορετικού μεγέθους. Το Πεκίνο διαθέτει αγορές, κεφάλαια, αλυσίδες εφοδιασμού και βιομηχανική ισχύ ικανή να υπονομεύσει την αποτελεσματικότητα της απομόνωσης που επιδιώκουν οι Ηνωμένες Πολιτείες.
Το ιρανικό πετρέλαιο αποτελεί το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα. Τα ανεξάρτητα κινεζικά διυλιστήρια συνέχισαν να απορροφούν ιρανικό αργό πετρέλαιο παρά τις κυρώσεις. Τον Απρίλιο του 2026, το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ εκτίμησε ότι η Κίνα αντιπροσώπευε περίπου το 90% των ιρανικών εξαγωγών πετρελαίου. Με άλλα λόγια, η Ουάσινγκτον μπορεί να πολλαπλασιάσει τις μαύρες λίστες, τις απειλές και τις δευτερογενείς κυρώσεις: όσο υπάρχει κινεζική αγορά, ο οικονομικός στραγγαλισμός της Τεχεράνης παραμένει ατελής. Οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορούν να στοχοποιήσουν εταιρείες ή μεσάζοντες. Η άμεση στοχοποίηση, ωστόσο, μεγάλων κινεζικών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων θα οδηγούσε την αντιπαράθεση σε πολύ πιο επικίνδυνο επίπεδο.
«Η Κίνα είναι επίσης έτοιμη να ενισχύσει τον διάλογο και τη συνεργασία με το Ιράν, προκειμένου να διαφυλάξει τα νόμιμα δικαιώματα και συμφέροντα του Ιράν » .
Η δήλωση του Wang Yi συνοψίζει τέλεια την προσέγγιση της Κίνας. Το Πεκίνο δεν υπόσχεται ούτε στρατιώτες ούτε πόλεμο εναντίον της Ουάσινγκτον. Υπόσχεται να προστατεύσει τα συμφέροντά του και αυτά του εταίρου του, ενώ παράλληλα ζητά δημόσια αυτοσυγκράτηση και διαπραγματεύσεις. Αυτή είναι μια υπολογισμένη στάση: αρκετά κοντά στην Τεχεράνη ώστε να αποτρέψει την πλήρη απομόνωσή της, αλλά και αρκετά προσεκτική ώστε να μην θέσει σε κίνδυνο τις σχέσεις της Κίνας με τη Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και άλλες δυνάμεις του Κόλπου. Η Κίνα δεν πολεμά για το Ιράν. Χρησιμοποιεί την κρίση για να υπερασπιστεί το δικό της περιθώριο ελιγμών έναντι των Ηνωμένων Πολιτειών.
Το Χορμούζ αποκαλύπτει τις αντιφάσεις της νέας παγκόσμιας τάξης
Το Στενό του Ορμούζ από μόνο του συμπυκνώνει την ασάφεια αυτής της αντιπαράθεσης. Η Κίνα εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τους υδρογονάνθρακες της Μέσης Ανατολής και δεν έχει την πολυτέλεια να δει αυτή τη ζωτική ενεργειακή αρτηρία να παραλύεται για μεγάλο χρονικό διάστημα. Οι Ηνωμένες Πολιτείες θέλουν επίσης να διατηρήσουν τη θαλάσσια κυκλοφορία στον Κόλπο. Ως εκ τούτου, το Πεκίνο έχει ζητήσει δημόσια την αποκατάσταση της ασφάλειας και την ελεύθερη διέλευση από το στενό. Στην πρόσφατη σύνοδο κορυφής Τραμπ-Ξι στην Ουάσινγκτον, οι δύο ηγέτες συμφώνησαν επίσης, σύμφωνα με τον Λευκό Οίκο, ότι καμία χώρα ή θεσμός δεν θα πρέπει να μπορεί να επιβάλλει διόδια στις διεθνείς πλωτές οδούς. Στο Ορμούζ, τα άμεσα συμφέροντα μπορεί να συγκλίνουν. Σε όλα τα άλλα, η αντιπαλότητα παραμένει πλήρης.
Επειδή πίσω από αυτή τη σύγκλιση περιστάσεων κρύβεται μια πολύ βαθύτερη διαμάχη για την εξουσία. Η Ουάσινγκτον θέλει να αποδείξει ότι οι κυρώσεις, οι τεχνολογικοί περιορισμοί και η οικονομική της επιρροή παραμένουν ικανές να τιμωρήσουν μόνιμα ένα κράτος που αρνείται να συμμορφωθεί. Το Πεκίνο, αντίθετα, καταδεικνύει ότι μια σημαντική εμπορική δύναμη μπορεί να μειώσει το εύρος αυτού του εξαναγκασμού απλώς αρνούμενο να διακόψει όλους τους δεσμούς. Κάθε αποστολή ιρανικού πετρελαίου που εκφορτώνεται στην Κίνα χρησιμεύει ως υπενθύμιση ότι οι αμερικανικές κυρώσεις δεν είναι απόλυτες. Κάθε δίκτυο εφοδιασμού που διαφεύγει του αμερικανικού ελέγχου εκθέτει περαιτέρω τους περιορισμούς ενός συστήματος που η Ουάσινγκτον θα μπορούσε κάποτε να επιβάλει με πολύ λιγότερη αντίσταση.
Θα ήταν εξίσου παραπλανητικό, ωστόσο, να παρουσιάσουμε την Κίνα ως έναν ανιδιοτελή προστάτη του Ιράν. Το Πεκίνο δεν επιθυμεί ούτε περιφερειακό χάος, ούτε ένα διαρκές κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ, ούτε μια ανεξέλεγκτη πυρηνική κλιμάκωση. Ένας πόλεμος πλήρους κλίμακας στον Κόλπο θα επηρέαζε άμεσα την οικονομία και τον ενεργειακό της εφοδιασμό. Ως εκ τούτου, η Κίνα υποστηρίζει την Τεχεράνη μόνο στο σημείο που αυτή η υποστήριξη εξυπηρετεί τα δικά της συμφέροντα. Τίποτα περαιτέρω. Αυτό ακριβώς καθιστά τη στρατηγική της πιο δύσκολη στην αντιμετώπιση: το Πεκίνο δεν επιδιώκει ιδεολογική αντιπαράθεση, αλλά αποτελεσματικότητα.
Η ιρανική κρίση αποκαλύπτει έτσι κάτι πολύ πιο σημαντικό από μια απλή προσέγγιση μεταξύ Πεκίνου και Τεχεράνης. Εκθέτει δύο αντικρουόμενα μοντέλα ισχύος. Οι Ηνωμένες Πολιτείες χρησιμοποιούν κυρώσεις, οικονομικό έλεγχο, τεχνολογικούς περιορισμούς και στρατιωτική ισχύ για να επιβάλουν ένα κόστος στα κράτη που τους αντιστέκονται. Η Κίνα απαντά με εμπόριο, αγορές ενέργειας, αλυσίδες εφοδιασμού και τη σταδιακή κατασκευή δικτύων που εξαρτώνται λιγότερο από την Ουάσιγκτον. Το Ιράν τότε γίνεται ένα εργαστήριο πλήρους κλίμακας: αυτό ενός κόσμου όπου η αμερικανική ικανότητα να αποκλείει μια χώρα από το διεθνές σύστημα δεν είναι πλέον αδιαμφισβήτητη.
Το ερώτημα δεν είναι πλέον απλώς πόσο μακριά θα φτάσει ο πόλεμος εναντίον του Ιράν. Είναι πόσο μακριά θα είναι διατεθειμένη να φτάσει η Ουάσινγκτον χτυπώντας κινεζικά συμφέροντα για να διατηρήσει την πίεση στην Τεχεράνη και πόσο μακριά θα ανεχθεί το Πεκίνο να στοχοποιούνται οι εταιρείες της χωρίς να κλιμακώσει την αντίδρασή του. Ούτε οι Ηνωμένες Πολιτείες ούτε η Κίνα φαίνεται να επιδιώκουν άμεση αντιπαράθεση προς το παρόν. Αλλά πίσω από τον ιρανικό πόλεμο, μια πολύ μεγαλύτερη μάχη ήδη διαμορφώνεται: η μάχη για μια παγκόσμια τάξη στην οποία η Ουάσινγκτον ανακαλύπτει ότι οι κυρώσεις της δεν είναι πλέον πάντα επαρκείς για να επιβάλουν τους κανόνες της όταν μια δύναμη του μεγέθους της Κίνας αποφασίζει να μην συμμορφωθεί.
Πηγή: Βαθιά Γεωπολιτική
222%20(3)%20(3).jpg)
0 comments: