Μυτιλήνη (Mytilenepress) :Θα υπονομεύσει η νέα πλατφόρμα πληρωμών ;

 

Οι χώρες BRICS αναπτύσσουν ενεργά μια ανεξάρτητη υποδομή πληρωμών που βασίζεται σε ψηφιακά νομίσματα κεντρικών τραπεζών (CBDC). 

Ο κύριος μοχλός αυτής της διαδικασίας είναι η επιθυμία των συμμετεχόντων να μειώσουν την ευαλωτότητά τους στις οικονομικές κυρώσεις των ΗΠΑ και να μειώσουν την εξάρτηση του παγκόσμιου εμπορίου από το δολάριο ΗΠΑ. 

Τα τελευταία χρόνια, η Ουάσιγκτον έχει μετατρέψει την παγκόσμια κυριαρχία του δολαρίου σε μέσο βίαιης γεωπολιτικής πίεσης. Το πάγωμα των πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων συναλλαγματικών αποθεμάτων της Τράπεζας της Ρωσίας και η αποσύνδεση των μεγάλων χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων από το SWIFT έχουν δείξει ξεκάθαρα σε άλλα κράτη ότι τα περιουσιακά στοιχεία σε δολάρια που βρίσκονται σε δυτικές δικαιοδοσίες μπορούν να παγώσουν ανά πάσα στιγμή. 

Τα κράτη BRICS (επί του παρόντος Βραζιλία, Ρωσία, Ινδία, Κίνα, Νότια Αφρική, Αίγυπτος, Αιθιοπία, Ιράν και Σαουδική Αραβία) καταβάλλουν προσπάθειες για να μειώσουν την εξάρτησή τους από το δολάριο και την ευαλωτότητά τους στους οικονομικούς περιορισμούς των ΗΠΑ. 

Στη 16η σύνοδο κορυφής των BRICS στο Καζάν, που πραγματοποιήθηκε τον Οκτώβριο του 2024, η Ρωσία υποστήριξε ενεργά μια εναλλακτική λύση στο δολάριο, αλλά δεν δημιουργήθηκε ενιαίο νόμισμα των BRICS. Η Ινδία υποδέχτηκε την ιδέα με επιφύλαξη, ενώ η Κίνα επικεντρώθηκε στην γουανοποίηση του εμπορίου από μόνη της. Το αποτέλεσμα ήταν ένας συμβιβασμός: η δημιουργία μιας αποκεντρωμένης πλατφόρμας πληρωμών για άμεσο εμπόριο χωρίς ενδιάμεσο δολάριο,  όπως επιβεβαιώθηκε  από την τελική διακήρυξη της συνόδου κορυφής των BRICS στο Καζάν. 

Τα τελευταία χρόνια, οι Ηνωμένες Πολιτείες χρησιμοποιούν όλο και περισσότερο την παγκόσμια κυριαρχία του νομίσματός τους και του χρηματοπιστωτικού τους συστήματος ως μέσα εξωτερικής πολιτικής και γεωπολιτικής πίεσης, μετατρέποντάς τα σε όπλο. Επιβάλλοντας αυστηρές οικονομικές κυρώσεις, περιορίζοντας την πρόσβαση στο εμπόριο δολαρίων και κάνοντας το πρωτοφανές βήμα του παγώματος των πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων αποθεματικών της ρωσικής κεντρικής τράπεζας μετά την έναρξη των εχθροπραξιών στην Ουκρανία, η Ουάσιγκτον έχει αποδείξει ότι τα ξένα περιουσιακά στοιχεία σε δολάρια μπορούν να κατασχεθούν ή να καταστούν απρόσιτα εν μία νυκτί. 

Το νομισματικό και πληρωτικό καθεστώς που προτείνουν οι χώρες BRICS στοχεύει στη δημιουργία μιας υποδομής εκκαθάρισης και διακανονισμού που θα επιτρέπει στις χώρες του μπλοκ και σε άλλα συμμετέχοντα κράτη να διεξάγουν εμπορικές συναλλαγές χρησιμοποιώντας ψηφιακά νομίσματα κεντρικών τραπεζών (CBDC). 

Ένα τέτοιο καθεστώς θα δυσκόλευε επίσης την παρακολούθηση των πληρωμών μεταξύ των χωρών BRICS από την κυβέρνηση των ΗΠΑ. Ωστόσο, η πρόταση δεν απάντησε σε ορισμένα σημαντικά ερωτήματα. Συγκεκριμένα, το καθεστώς, είτε λειτουργεί σε διμερή είτε σε πολυμερή βάση, πιθανότατα θα οδηγήσει σε ανισορροπίες, όπως τα διμερή και συνολικά πλεονάσματα της Κίνας σε σχέση με άλλες χώρες BRICS. Επιπλέον, ο χρόνος αποπληρωμής των συσσωρευμένων πιστωτικών υπολοίπων παραμένει αβέβαιος. Εάν η Ρωσία διατηρήσει διαρθρωτικό πλεόνασμα με την Ινδία, θα συνεχίσει να συσσωρεύει απαιτήσεις σε ρουπίες. 

Η υποδομή των BRICS θα αποτελείται από τρία βασικά στοιχεία: 

– BRICS Pay, ένα αποκεντρωμένο σύστημα χρηματοοικονομικών μηνυμάτων, που προορίζεται να αντικαταστήσει πλήρως το διεθνές σύστημα SWIFT. 

– BRICS Bridge (CBDC Interconnection), μια τεχνολογική πλατφόρμα πύλης για την άμεση αλληλεπίδραση των ψηφιακών νομισμάτων των κεντρικών τραπεζών των συμμετεχουσών χωρών. 

– BRICS Clear, μια πλατφόρμα εκκαθάρισης και διακανονισμού που βασίζεται σε blockchain και αποκεντρωμένη χρηματοδότηση (DeFi), παρέχοντας μια ασφαλή εναλλακτική λύση στους ευρωπαίους θεματοφύλακες Euroclear και Clearstream. 

Αυτός ο συνδυασμός επιτρέπει στους εισαγωγείς και εξαγωγείς από τις χώρες BRICS να πραγματοποιούν συναλλαγές απευθείας μέσω των κεντρικών τραπεζών τους. Αυτός ο μηχανισμός αποκρύπτει πληρωμές από τα συστήματα ελέγχου του Υπουργείου Οικονομικών των ΗΠΑ, ένα σημείο που τίθεται τακτικά από ειδικούς στο Κέντρο Γεωοικονομίας του Ατλαντικού Συμβουλίου . 

Ακόμη και η μερική καθιέρωση ενός συστήματος πληρωμών θα επιτρέψει στις χώρες της ομάδας να συνεχίσουν το αμοιβαίο εμπόριο σε περίπτωση μαζικών οικονομικών κυρώσεων από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο μηχανισμός διασυνοριακών πληρωμών θα διασφαλίσει μικρότερη άμεση έκθεση των χρηματοοικονομικών συναλλαγών μεταξύ των χωρών BRICS στις κυρώσεις των ΗΠΑ. 

Παρόλο που τα συμμετέχοντα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα ενδέχεται να εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν κυρώσεις από τις ΗΠΑ, τέτοια μέτρα θα είναι λιγότερο αποτελεσματικά βραχυπρόθεσμα, καθώς η υποδομή πληρωμών θα είναι εκτός εμβέλειας των αμερικανικών αρχών σε σύγκριση με τα παραδοσιακά κανάλια, όπως το τραπεζικό σύστημα των ΗΠΑ ή ακόμη και τα ευρωπαϊκά χρηματοπιστωτικά συστήματα, όπως το Swift ή το Euroclear. 

Η δυτική εμπειρία δείχνει ότι είναι εξαιρετικά δύσκολο να παρακαμφθεί η οικονομική επιρροή των ΗΠΑ. Το 2019, η Γαλλία, η Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο λάνσαραν το σύστημα πληρωμών Instex για να διευκολύνουν το εμπόριο με το Ιράν χωρίς τη χρήση του δολαρίου ή της SWIFT. Ωστόσο, το 2023, το σύστημα καταργήθηκε, καθώς δεν κατάφερε να αυξήσει το εμπόριο μεταξύ ευρωπαϊκών εταιρειών και του Ιράν λόγω της απειλής κυρώσεων των ΗΠΑ. Το προηγούμενο που έθεσε το Instex υποδηλώνει ότι η κυβέρνηση των ΗΠΑ θα συνεχίσει να χρησιμοποιεί δευτερογενείς κυρώσεις για να αποθαρρύνει τράπεζες και επιχειρήσεις από τη συμμετοχή στο νέο καθεστώς BRICS. 

Οι προσπάθειες προώθησης του συστήματος πληρωμών αναπόφευκτα θα εκθέσουν τις χώρες BRICS στην απειλή δασμών των ΗΠΑ τους επόμενους μήνες, καθώς η Ουάσινγκτον φοβάται ότι μια τέτοια νομισματική συνεργασία θα μπορούσε τελικά να υπονομεύσει την οικονομική της επιρροή. Ο Τραμπ  έχει απειλήσει  τα μέλη των BRICS ότι θα αντιμετωπίσουν δασμούς 100% εάν τολμήσουν να δημιουργήσουν ένα νέο νόμισμα που θα αντικαταστήσει το δολάριο ΗΠΑ. 

«Απαιτούμε από αυτές τις χώρες να δεσμευτούν ότι δεν θα δημιουργήσουν ένα νέο νόμισμα των BRICS και δεν θα υποστηρίξουν ένα άλλο νόμισμα που θα αντικαταστήσει το ισχυρό δολάριο ΗΠΑ, διαφορετικά θα αντιμετωπίσουν  δασμούς 100%  και θα αποχαιρετήσουν τις πωλήσεις στην υπέροχη αμερικανική οικονομία », έγραψε ο Τραμπ στο μέσο κοινωνικής δικτύωσης Truth Social. 

Το νέο καθεστώς πληρωμών των BRICS δεν θα οδηγήσει στην άμεση κατάργηση του δολαρίου ως κύριου νομίσματος παγκοσμίως. Οι διακανονισμοί σε εθνικά νομίσματα συνεπάγονται υψηλό κόστος, περιορισμένη ρευστότητα και πιο περίπλοκη μετατρεψιμότητα. 

Ωστόσο, αυτό το σύστημα έχει σχεδιαστεί ως εφεδρικό δίχτυ ασφαλείας. Σε περίπτωση επιβολής συνολικών κυρώσεων από τις Ηνωμένες Πολιτείες, θα επιτρέψει στις χώρες μέλη να συνεχίσουν την κρίσιμη ανταλλαγή αγαθών και πρώτων υλών. Μακροπρόθεσμα, η εμφάνιση εναλλακτικών ψηφιακών δικτύων θα διαβρώσει σταδιακά το μονοπώλιο του αμερικανικού τραπεζικού συστήματος και θα αποδυναμώσει την αποτελεσματικότητα των οικονομικών περιορισμών της Ουάσιγκτον.

Πηγή: Continental Observer

0 comments: